October 26, 2021
11 11 11 AM
ทำความรู้จักกับ ภาวะสมองล้า
น้ำอัดลม ทำลายสุขภาพ
ทำความรู้จักกับโรคอีโบล่า
ทำความรู้จักกับโรคลมพิษ
ข้าวกล้องดีต่อสุขภาพอย่างไร
รู้จักกับโรคลิ่มเลือดอุดตัน
สมัครjoker คาสิโนออนไลน์ เกมเดิมพันเล่นง่าย ทำกำไรมหาศาล
เรื่องของเงินและหน้าที่ของการเงิน
เมื่อเกิดความรู้สึกสิ้นหวัง ต้องทำอย่างไร
เรื่องของค่านิยมในสังคมปัจจุบัน
Latest Post
ทำความรู้จักกับ ภาวะสมองล้า น้ำอัดลม ทำลายสุขภาพ ทำความรู้จักกับโรคอีโบล่า ทำความรู้จักกับโรคลมพิษ ข้าวกล้องดีต่อสุขภาพอย่างไร รู้จักกับโรคลิ่มเลือดอุดตัน สมัครjoker คาสิโนออนไลน์ เกมเดิมพันเล่นง่าย ทำกำไรมหาศาล เรื่องของเงินและหน้าที่ของการเงิน เมื่อเกิดความรู้สึกสิ้นหวัง ต้องทำอย่างไร เรื่องของค่านิยมในสังคมปัจจุบัน
traditional music 

ลักษณะการผสมวงดนตรีไทย

ลักษณะการผสมวงดนตรีไทย traditional music 

สำหรับเรื่องของเครื่องคนตรีไทยจะสังเกตได้ว่า มีทั้งที่ใช้กันในวงดนตรีทั่วไปและในวงดนตรีพื้นบ้านตามท้องถิ่นต่าง ๆ เครื่องดนตรีเหล่านี้ใช้บรรเลงได้ทั้งเดี่ยวและบรรเลงรวมเป็นวง การรวมวงหรือการผสมวงจึงแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ คือ การผสมวงดนตรีแบบฉบับ Classical Music หรือ Traditional Music และผสมวงดนตรีพื้นบ้าน Folk Music ในบทความนี้จะเป็นการกล่าวถึง ลักษณะการผสมวงคนตรีแบบฉบับ

การผสมวงดนตรีแบบฉบับ traditional music  แบ่งเป็นประเภทใหญ่ ๆ 5 ประเภท คือ

  1. บรรเลงพิณ
  2. ขับไม้
  3. ปี่พาทย์
  4. เครื่องสาย
  5. มโหรี
  • การผสมวงประเภทบรรเลงพิณ

 คือ ดนตรีที่มีทั้งคนร้องและคนดีดพิณเป็นคนเดียวกัน คือเป็นทั้งคนเล่นและคนร้องเล่น ก็คือ ดีดพิณให้เข้ากับทำนองที่ร้องไปด้วย พิณที่ไช้ดีดนั้นก็สันนิษฐานกันว่า จะเป็นพิณน้ำเต้า เพราะการบรรเลงพิณไม่มีแล้วในปัจจุบัน

 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงอธิบายไว้ในตำนานมโหรีตอนหนึ่ง การบรรเลงพิณนั้นปรากฏแต่ในหนังสือเก่า เช่น เรื่องกาที ที่คนธรรพ์ดีดพิณเยิยพระยาดรุทน เป็นต้น

เป็นดนตรีเล่นคนเดียว ดีดพิณด้วยขับร้องบรรเลงไปด้วย” การบรรเลงพิณนี้ ผู้เล่นและร้องต้องเป็นผู้ชาย และต้องถอดเสื้อเล่น

ทางภาคเหนือมีเครื่องดีดเก่าแก่ที่เรียก เพียะ  หรืย เปี๊ยะ หรือ เพลี้ย คล้ายพิณน้ำเต้า ใช้กะลามะพร้าวทำกะโหลก ที่พบแล้วมีตั้งแต่ 2 สาย ถึง 7 สาย ผู้เล่นจะต้องถอดเสื้อเช่นเดียวกัน แต่ยังหาข้อสรุปไม่ได้ว่าผู้หญิงเล่นได้หรือไม่ ชายหนุ่มจะใช้เปี๊ยะตีดตลอการร้อง 

หรือที่เรียกเป็นภาษาพื้นเมืองว่า จ๊อย  ไปตามบ้านของสาวที่ตนปองรักในเวลาค่ำคืน ซึ่งเป็นประเพณีของชาวเหนือ ที่ผู้หญิงจะลงมาทอผ้าในเวลาค่ำที่ใต้ถุนบ้าน ฝ่ายชายก็จะ จิอยและดีดเปี๊ยะมาหา

และร้องไปเรื่อย ๆ จนได้เวลาสมควรจึงจะกลับ ลักษณะการอยและการดีดเปี๊ยะนี้ ก็เป็นลักษณะของการบรรเลงพิณนั่นเอง น่เสียดายที่ปัจจุบันหาผู้ดีดเปี๊ยะได้ยากแล้วแต่ก็ไม่สิ้นหวังนัก เพราะได้ทราบว่า นักวิชาการที่สนใจค้นคว้าคติชนวิทยา กำลังฟื้นฟูการเล่นเปี๊ยะให้กลับมา

  • การประสมวงประเภทขับไม้ 

เป็นวงบรรเลงที่มีผู้เล่นและผู้ร้อง 3 คน คือคนขับร้องลำนำ คนสีซอสามสายประสานเสียงคนขับร้อง

และคนไกวบัณฑาะวีให้จังหวะ วงขับไม้ ไม่ใช้ทั่วไป ไว้เฉพาะในพิธีสมโกชั้นสูงในพระราชพิธี เช่น พิธีสมโกชพระมหาเควตฉัตร สมโภชพระยาช้างเผือก เป็นต้น

  • ประสมวงประเภพปี่พาทย์ 

เป็นการผสมวงที่มีปี่เป็นประธานและมีเครื่องตี (ระนาด ฆ้อง หลอง) เป็นหลักในการบรรเลง ปีจะมีหน้าที่เดินทำนองแนวเนื้อเพลง ทำเสียงเลียนบทร้อง ฆ้องวงใหญ่จะเป็นหลักของทำนองเพลง จะเป็นโครงทำนอ องหลัก ให้เครื่องดนตรีอื่น เช่น ระนาด ฆ้องวงเล็ก ฯลฯ นำไปแปรเป็นทางของเครื่องดนตรีชนิดนั้น ๆ ส่วนกลองหรือเครื่องหนังทั้งหลาย จะเป็นหลักในด้านจังหวะ คือ จะเป็นผู้ควบคุมจังหวะใหญ่ และ มีฉิ่งเป็นผู้ช่วยคุมจังหวะย่อยให้การบรรเลงพร้อมเพรียงกัน การประสมวงประเภทปี่พาทย์ที่บรรเลงกันอยู่ในปัจจุบันมี 8 ชนิด คือ วงปี่พาทย์ชาตรี (เครื่องห้าอย่างเบา)วงปี่พาทย์ไม้แข็ง วงปี่พาทย์ไม้นวม วงปี่พาทย์ตึกตำบรรพ์ วงปี่พาทย์มอญ วงปี่พาทย์นางหงส์ วงปีกลองมลายู และวงปีกลองแทก

 

วงปี่พาทย์ไม้แข็งเครื่องใหญ่

วงปี่พาทย์ไม้นวม คือ วงปี่พาทธ์ที่ใช้ไม้นวมศีระนาดเอก ฆ้องวงใหญ่ และฆ้องวงเล็ก ทำให้มีเสีองทุ้ม นุ่มนวล ช้า ให้บรรยทศลบาย ๆ ชื่นหู เหมาะที่จะบรรเลงในอาคารหว้าง ๆ ได้ เมื่อใช้ไม้นวมดีเครื่องตีดังกล่าว ต้องลดปี่ ตี่อ เอาปี่ทุกชนิดออก แล้วใช้ขลุ่ยเพียงออกับซออู้เข้าไปแทน 

เพราะปีมีเสียงตังเกินไป ยมใช้ปี่พาทย์ไม้นวมบรรเลงประทอบการร้องส่ง มีพทธ์ไม้นวมแบ่งขนาดวงเหมือนวงปีพาทย์ไม้แข็งทุกอย่าง คือ เครื่องห้าเครื่องคู่ และเครื่องใหญ่ แต่ไม่นิยมบรรเลงเครื่องห้าเท่าวงไม้นวมเครื่องคู่ และเครื่องใหญ่

 

วงเครื่องสายไทย

 คือ วงตนตรีทีประกอบด้วย ขลุ่ยเพียงออ ซอด้วงซออู้ จะเข้ โทน รำมะนา และนิ่ง (อาจมีฉาบเล็ก กรับ และโหม่ง ผสมวงด้วย) อย่างละ1 เครื่องมือ ผสมกันบรรเลง เหมาะที่จะใช้บรรเลงในบ้าน ในห้องที่มีขนาดพ พอสมควร วงเครื่องลายที่มีเครื่องบร รเลงอย่างละ 1 เครื่องมือจัดเป็นวงเครื่องสายวงเล็ก

 ถ้าเพิ่มเครื่องตนตรีเครื่องทำทำนองทุกชนิด เป็นคู่ หรืออย่างละ 2 เครื่องมือ ก็จะเป็นวงเครื่องสายเครื่องคู่ หรือวงเครื่องสายวงใหญ่ (ขลุ่ยที่เพิ่มเป็นคู่ ให้เพิ่มชลุ่ยหลีบ ซึ่งมีเสียงสูงกว่าขลุ่ยเพียงออ ให้เป็นเสียงสูงต่ำประสานกัน) วงเครื่องสายเครื่องคู่เหมาะที่จะบรรเลงในบ้านเช่นกัน นิยมใชับรรเลงในงานแต่งงาน ตอนพิธีประ พรและระหว่างงานเลี้ยง เป็นต้น

 

วงเครื่องสายปีชวา

คือ วงคนตรีที่มีเครื่องบรรเลง-ล้ายวงเครื่องสายไทยแต่เปลี่ยนขลุ่ยให้เป็นปี่ชวาเลาหนึ่ง เมื่อใช้ปีชวา เครื่องทำกับจังหวะ โทนและรำมะนา ก็ต้องเปลี่ยนเป็นกลองแขกคู่หนึ่ง ให้เข้ากับปีชวา วงเครื่องสายปิ้ชวาแบ่งชนาดวงเป็นวงเล็กวงใหญ่ เช่นเดียวกัน คือ ประกอบด้วย ปีชวา ซอด้วง ซออู้ (ขลุ่ยหลีบ) จะเข้ กลองแขก 1 ตู่ ฉิ่ง (ฉาบเล็ก กรับ โหม่ง) อย่างละ 1 เครื่องมือ ก็จะเป็นเครื่องสายที่ชวาวงเล็ก ถ้าเพิ่มเตรื่องทำทำนองเป็นตู่ทั้งหมด คือ ซอตัวง ซออู้ จะเข้เป็นคู่ ก็จะเป็นเครื่องสายปื่ชวาวงใหญ่

 

หากต้องการอ่านเรื่องอื่นๆเพิ่มเติม คลิกที่นี่

หรือ ที่นี่